SSpraakagent.nl
Privacy

Mag een AI-spraakagent zelf uitbellen? Regels voor Nederland

Bijgewerkt: 2026-11-20·Spraakagent.nl

Een AI-spraakagent mag niet zomaar iedereen bellen. Voor commercieel bellen naar consumenten geldt in Nederland een opt-in: je hebt toestemming nodig, en dat maakt niet uit of er een mens of een bot belt. Voor servicegesprekken, zoals een afspraakherinnering, gelden andere uitgangspunten.

Dit artikel zet de hoofdlijnen op een rij op basis van openbare informatie van de overheid. Het is uitleg en geen juridisch advies. Laat je situatie bij twijfel toetsen door een jurist of de toezichthouder. Voor de tools zelf: zie de vergelijking op de homepage.

Commercieel bellen: toestemming vooraf

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op ongevraagd bellen voor verkoop. Het Bel-me-niet-register bestaat sinds 1 juli 2021 niet meer. Daarvoor in de plaats geldt dat je consumenten alleen mag bellen als ze daar duidelijk en vrijwillig toestemming voor hebben gegeven. Volgens de ACM moet het bedrijf kunnen aantonen dat het mocht bellen. Een vooraf aangevinkt vakje telt niet als toestemming.

Volgens dezelfde bron is het sinds 1 juli 2026 ook niet meer toegestaan om bestaande of voormalige klanten ongevraagd te bellen zonder toestemming. Dat verschilt van de situatie daarvoor, toen een klantrelatie nog een grond kon zijn. Controleer de actuele tekst bij de ACM voordat je een belcampagne start, want regels veranderen en er gelden uitzonderingen, bijvoorbeeld voor zakelijke relaties.

Een bot verandert hier niets aan. Bel je met een bot dezelfde lijst als je anders met een medewerker zou bellen, dan gelden dezelfde regels. Het risico is wel groter: een bot kan in een uur honderden mensen bellen, en dus ook honderden keer een overtreding begaan.

Servicegesprekken zijn iets anders

Een bot die belt om een afspraak te bevestigen of een bezorging door te geven, verkoopt niets. Dat is een servicegesprek met een bestaande afspraak als aanleiding. Houd de inhoud dan strikt bij dat doel. Zodra de bot in hetzelfde gesprek iets probeert te verkopen, schuif je op naar commercieel bellen, en dan ben je terug bij het eerste punt.

Zorg ook dat een beller kan zeggen dat hij niet meer gebeld wil worden, en leg dat vast zodat het volgende gesprek niet alsnog plaatsvindt. Een bot kan dat prima, mits je het erin zet en de lijst bijhoudt.

Persoonsgegevens en de AVG

Een spraakagent verwerkt persoonsgegevens: een naam, een telefoonnummer, soms een adres of een reden van het gesprek. Dan geldt de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). In de praktijk betekent dat een aantal vragen die je moet kunnen beantwoorden.

  • Welke gegevens legt het systeem vast, en waarom?
  • Waar worden audio en transcripties opgeslagen en hoe lang?
  • Welke partijen verwerken de gegevens? Bij een platform zijn dat vaak meerdere: het platform zelf, de spraakherkenning, het taalmodel en de stem.
  • Heb je een verwerkersovereenkomst met elk van hen?
  • Zit die verwerking binnen de EU of daarbuiten?

Veel aanbieders zijn Amerikaans. PolyAI noemt op zijn site certificeringen zoals SOC 2, ISO 27001, PCI DSS en AVG (bron: poly.ai, november 2026). Bij andere aanbieders in de vergelijking noemt de startpagina die informatie niet, dus vraag erom. Een certificaat vervangt je eigen afweging niet.

Gesprekken opnemen en terugluisteren

Terugluisteren is de beste manier om een bot te verbeteren, en tegelijk een privacyvraag. Zeg aan het begin van het gesprek dat het wordt opgenomen en waarom. Bewaar opnamen niet langer dan nodig. Een transcript bevat vaak net zo veel gevoelige gegevens als de audio zelf, dus behandel het hetzelfde.

Zeggen dat het een bot is

Bellers horen steeds minder verschil met een mens. De Europese AI-verordening bevat regels over transparantie bij systemen die met mensen praten, waarbij mensen moeten weten dat ze met een AI te maken hebben. Hoe en per wanneer dat voor jouw geval precies geldt, is hier niet vast te stellen, dus lees de actuele tekst of vraag het na. Los daarvan is het verstandig en meestal prettiger om het gewoon te zeggen: "U spreekt met de digitale assistent van" gevolgd door je bedrijfsnaam.

Checklist voor je begint

  1. Bepaal of je belt voor service of voor verkoop.
  2. Heb je voor commerciële gesprekken aantoonbare toestemming per nummer?
  3. Noem aan het begin van het gesprek wie belt en dat het een bot is.
  4. Bied een manier om niet meer gebeld te worden en leg die keuze vast.
  5. Regel de verwerkersovereenkomsten en de opslag van audio.
  6. Test het volledige gesprek met je eigen telefoon voordat de eerste klant wordt gebeld.

Inkomende gesprekken zijn eenvoudiger, omdat de beller zelf belt. De AVG-punten gelden ook daar, en een opnamemelding blijft nodig. Hoe de kosten uitpakken, staat in het artikel over de prijs van een voicebot.

Wie let erop?

Voor ongevraagd bellen is de ACM de toezichthouder, voor persoonsgegevens de Autoriteit Persoonsgegevens. Beide kunnen een bedrijf om uitleg vragen en een boete opleggen. Dat betekent dat je moet kunnen laten zien wat je hebt gedaan: wie is gebeld, op welke grond, en wat is er met de gegevens gebeurd.

Bewaar daarom een logboek van je belacties, met de datum, de lijst waaruit is gebeld en het bewijs van toestemming. Een platform dat gesprekken en tijdstippen bijhoudt, helpt daarbij, maar de verantwoordelijkheid blijft bij jou als opdrachtgever. Het platform is verwerker, jij bent verantwoordelijk.

Heb je twijfel over een campagne, begin dan met een kleine groep mensen die aantoonbaar toestemming hebben gegeven. Zo kun je het gesprek testen zonder dat een fout meteen op grote schaal gebeurt.

Veelgestelde vragen

Mag een bot mensen bellen die in mijn klantenbestand staan?

Voor verkoop is dat volgens de ACM sinds 1 juli 2026 niet meer toegestaan zonder toestemming. Voor een servicegesprek over een lopende afspraak liggen de regels anders. Raadpleeg de ACM voor jouw geval.

Moet ik een verwerkersovereenkomst afsluiten?

Als het platform in jouw opdracht persoonsgegevens verwerkt, is dat in de regel nodig onder de AVG. Veel aanbieders leveren er een standaardversie van.

Gelden dezelfde regels voor zakelijke bellers?

Niet altijd. Voor zakelijke gesprekken gelden andere uitgangspunten, en uitzonderingen verschillen. Controleer de actuele informatie bij de ACM.

Lees ook